Biotibbi mühəndislik nədir?

Biotibbi mühəndislik nədir?

Biotibbi mühəndislik nədir?

  Biotobbi mühəndislik - əsasən, insan biologiyası və tibbdə mühəndislik prinsiplərinin və problem həll etmə metodlarının tətbiq olunmasıdır. Bu səhiyyə xidmətlərində diaqnoz və analizdən müalicə və sağalmaya qədər açıq şəkildə özünü göstərir.

    Mühəndislik özü yenilikçi bir sahədir, avtomobillərdən aviasiyaya, göydələnlərdən dəniz radarlarına qədər hər şeyə aparan fikirlərin əsasıdır. Biotibbi mühəndislik insan sağlamlığını və səhiyyə xidmətlərini hər tərəfli formada inkişaf etdirməyə yönəlmişdir.

  Biotibbi mühəndislər mühəndislik fəaliyyəti zamanı müasir bioloji prinsiplər haqqında biliklərdən istifadə etmələri, insan sağlamlığına təsir göstərmələri ilə digər mühəndislik ixtisasçılarından fərqlənir. Maşın mühəndisliyi, elektrik mühəndisliyi, kimya mühəndisliyi, materialşünaslıq, kimya, riyaziyyat, kompüter elmləri və digər mühəndislik aspektləri insan sağlamlığı üçün biotibbi mühəndislikdə insan biologiyası ilə birləşdirilir.

  Biotibbi mühəndislik daxilində aktiv və passiv tibbi cihazların dizaynı və inkişafı, ortopedik implantlar, tibbi görüntüləmə, biotibbi siqnal emalı, toxuma və kök hüceyrə mühəndisliyi və klinik mühəndislik kimi bir çox alt fənlər var.

  Biotibbi Mühəndislərə artan tələb cəmiyyətin həyatın bütün sahələrində texnika və texnologiyanın gündəlik istifadəsinə doğru ümumi dəyişməsi ilə əlaqələndirilir. Tibbi ehtiyacları aradan qaldırmaq üçün mühəndislik prinsiplərinin bioloji biliklərlə birləşməsi inqilabi və həyat qurtaran aşağıdakı konsepsiyaların inkişafına kömək etmişdir:

Süni orqanlar

Cərrahi robotlar

Qabaqcıl protez

Yeni əczaçılıq dərmanları

Böyrək dializi

 

NECƏ BİOTİBBİ MÜHƏNDİS OLA BİLƏRSİNİZ?

  Biotibbi mühəndis olmaq üçün müvafiq bir sahədə bakalavr dərəcəsi almalısınız, məsələn:

Biotibbi Mühəndislik

Elektronika mühəndisliyi

Mexanika mühəndisliyi

Fizika

  Daha sonra Biotibbi Mühəndislik üzrə magistr və ya doktorantura təhsili almağa davam edə bilərsiniz.

Biotibbi mühəndis olmaq üçün mütləq xüsusi Biotibbi Mühəndislik ixtisası üzrə təhsil almaq və ya ixtisas dərəcəsi almaq vacib deyil; yuxarıda sadalananlar kimi əlaqəli bir sahəni öyrənə bilərsiniz, ancaq mümkünsə biotibbi mühəndisliklə maraqlanacağınızdan əmin olmalı, öyrənmə spektrinizi buna uyğun şəkildə yönləndirməlisiniz.

 

BİOTİBBİ MÜHƏNDİSLƏR NƏ EDİRLƏR?

  Biotibbi mühəndislər müxtəlif mühitlərdə işləyirlər. Sənayedə yenilik etmək, dizayn vermək və yeni texnologiyalar inkişaf etdirmək üçün imkanlar var:

  • tədqiqatların genişləndirilməsi və tibbi cəhətdən mümkün olan sərhədlərin aşılması, 

  • yeni diaqnostik vasitələrin və tibbi cihazların sınanması, tətbiqi və inkişafı, 

  • tibbi cihazların təhlükəsizlik standartlarını müəyyənləşdirmək.

  Bir çox biotibbi mühəndislər yeni qurulmuş şirkətlərdə iş tapırlar və ya özləri sahibkar kimi iş fəaliyyətinə başlayırlar.

    Toxuma və kök hüceyrə mühəndisləri insan orqanlarının süni rekreasiyası üçün çalışır, transplantasiyaya kömək edir və dünyada milyonlarla insanın daha yaxşı yaşamasına kömək edirlər. Tibbi cihazlarda mütəxəssislər kardiostimulyatorlar, koronar stentlər, ortopedik implantlar, protezlər, stomatoloji məhsullar və ambulator cihazlar kimi yeni implantasiya edilə bilən və xarici cihazlar inkişaf etdirirlər. Kliniki mühəndislər tibbi cihazların kliniki şəraitdə istifadə üçün təhlükəsiz və etibarlı olmasını təmin etmək üçün çalışırlar. Biotibbi mühəndislik bir çox ixtisaslaşma imkanı olan son dərəcə geniş bir sahədir.

    Tibbi mühəndislər olaraq da bilinən biotibbi mühəndislər, xəstəliyin diaqnozu və xəstələrin müalicəsi üçün istifadə olunan cihazları dizayn edir, inkişaf etdirir və baxımını edirlər. İşləri aşağıdakıları əhatə edə bilər:

  • gəzinti vasitələri, əlil arabaları və nitq sintezatorları kimi test avadanlığı;

  • xəstənin öz toxumasına yapışan süni əzalarını inkişaf etdirmək və onlara daha çox nəzarət etmək;

  • xəstənin bədəni tərəfindən rədd edilmə şansını azaltmaq üçün yeni materiallardan süni oynaqlar, ürək qapaqları və eşitmə implantları hazırlamaq;

  • həkimlərin yeni tibbi üsulları, məsələn, daxili orqanların əməliyyatı üçün optik alətləri sınamasına imkan verən avadanlıqların dizaynı;

  • skanerlər, görüntüləmə maşınları və monitorinq sistemləri kimi tibbi avadanlıqların gündəlik idarə olunması;

  • bütün avadanlıqların düzgün və təhlükəsiz işləməsini təmin etmək üçün keyfiyyət təminatı yoxlamalarının aparılması;

Ümumiyyətlə, bir sağlamlıq xidməti, biotibbi cihaz, avadanlıq, aparat və ya alət istehsalçısı və ya tədqiqat institutu üçün işləyəcəksiniz.

 

    BİOTİBBİ MÜHƏNDİSLİKDƏ HANSI KARYERALAR VAR?

    Son bir neçə ildə həm Forbes, həm də CNN Money kimi xarici mənbələr Biotibbi mühəndisliyi ən yaxşı səhiyyə karyerası adlandırdılar. Və biotibbi mühəndislikdəki imkanlar demək olar ki, sonsuzdur. Texnologiya, materiallar və məlumatlardakı yeni innovasiyalar sabahkı irəliləyişlərin bu gün çətinliklə mənimsənildiyini göstərir. Çünki bir nəsil əvvəl bir sahə kimi biotibbi mühəndislik mövcud deyildi.

    Biotibbi mühəndislikdə karyera yolları fərdin maraqlarına əsaslanır: sahənin belə genişliyi biotibbi mühəndislərə istər biomateriallar, istər neyromodulyasiya cihazları, istərsə də ortopedik təmir, hətta kök hüceyrə mühəndisliyində və onları maraqlandıran digər sahələrdədə ixtisaslar inkişaf etdirməyə imkan verir. Biotibbi mühəndislər əsasən problemləri həll etmə bacarığı və texniki biliklərlə tibb, səhiyyə və digər köməkçi sahələrə fokuslanmış işləri birləşdirir. Biotibbi mühəndislikdə bu qədər yenilik və fürsətin səbəbi bu hibridləşmədir.

 

    BİOTİBBİ MÜHƏNDİSLƏR NƏ QƏDƏR QAZANIR?

    Bir çox çühəndislik sahəsində olduğu kimi biotibbi mühəndislər də yaxşı maaş alır. Digər sahələrlə müqayisədə, karyeralarının hər mərhələsində orta səviyyədən daha çox qazanırlar. Biotibbi mühəndis kimi tipik bir ilk iş, bir çoxu əhəmiyyətli dərəcədə daha çox qazandığı üçün 61.000 ABŞ dollarından çox bir maaş qazanır. Daha inkişaf etmiş karyeralar rahat şəkildə altı rəqəmlidir. Amerika Birləşmiş Ştatları Əmək Nazirliyinə görə, biotibbi mühəndis üçün orta əmək haqqı 97.090 dollardır, biotibbi mühəndislərin 10%-i isə aylıq 148.210 dollar qazanır.

    Yuxarıdakı abzası oxuduqda Azərbaycanda olan hər kəs bu ixtisasa yiyələnmək üçün can ata bilər. Lakin göstərilən maaşlar təəssüf ki, ölkəmiz üçün keçərli deyil. Və hətta ABŞ və ya bir çox Avropa ölkələri ilə müqayisədə ortalama maaş Azərbaycanda çox aşağıdır. Heç bir təcrübəniz olmadığı və universitetdə sizə keçirlən dərslərdən əlavə biliyə sahib olmadığınız halda işə başladıqda 350-400 AZN ilə başlayırsınız. Sonrakı mərhələdə bilik və bacarıqlarınızı inkişaf etdirməyinizdın asılı olaraq bu rəqəm 1-2 il ərzində 500-600 AZN-a yüksələ bilər. Ümumilikdə artıq bu sahə üzrə illərlə öz üzərində işləmiş və problemləri tam peşəkar şəkildə həll edə bilən ixtisaslaşmış biotibbi mühəndisin aylıq gəliri təxminən 1500 AZN-dən yuxarı olur.

 

    

BİOTİBBİ MÜHƏNDİSLİYİN GƏLƏCƏYİ

    İqtisadi baxımdan tibbi diaqnostikanın bazar dəyəri hər il 3 dəfə artır. Tibbi görüntüləmə və tibbi diaqnostikada inqilabi irəliləyişlər təbabətin tətbiq edilmə yollarını dəyişdirir. Dünyada biotibbi mühəndislərin tədqiqat labaratoriyalarında yaratdığı tibbi cihazlar həkimlərin xəstəlik və travmalarla mübarizə aparma şəklini tamamilə dəyişmiş, insan ömrünün keyfiyyətini və uzunluğunu artırmışdır.

    Nəticədə, biotibbi mühəndisliyin gələcəyi həm aşkarladığımız problemlərə və maneələrə, həm də kimya, materialşünaslıq və biologiya kimi sahələrdə əldə etdiyimiz irəliləyişlərə və nailiyyətlərə bağlıdır.

 

    AZƏRBAYCANDA BİOTİBBİ MÜHƏNDİS OLMAQ

    Öz təcrübəmə əsasən universitetlərimizdə tələbərə məhz biotibbi mühəndislik ixtisası ilə bağlı öyrədilən nəzəri biliklərin böyük qisminin ya çox köhnə ədəbiyyatlardan  keçilən ya da adı ilə keçilən mövzuların heç bir əlaqəsi olmayan dərslər olduğu qeyd etməliyəm. Əlbəttə ki, universitetlərimizdə çox az sayda olsa da tələbələri düzgün şəkildə yönləndirəcək ixtisasçılar var. İxtisası öyrənmək üçün sizi düzgün şəkildə yönləndirə biləcək, bu işi sizə praktiki cəhətdən də öyrədə biləcək savadlı ixtisasçılarla əlaqə qurmağınız vacibdir. Əks halda universitetdə boş-boşuna illərinizi sərf etmiş olacaqsınız. 

    İxtisası heç kimin köməyi olmadan tək başına da öyrənə bilərsiniz. Bunun üçün ilk növbədə ümumdünya dillərindən birini (xüsusilə ingilis və ya alman dili) yaxşı səviyyədə  öyrənərək internet vasitəsilə biotibbi mühəndislik haqqında marağınızı cəlb edə biləcək və ya hər hansı bir tibbi cihazın işləmə prinsipi haqqında videolara  baxa bilər, məqalələr oxuya bilərsiniz. Hətta fürsətiniz ya da imkanınız olduğu halda bu ixtisas üzrə təhsilinizi xaricdə davam etdirməyiniz mükəmməl olardı. Ümumiyətlə, bir çoxumuzun bildiyi kimi xüsusilə texniki ixtisasları öyrənmək və bu üzrə təcrübə toplamaq üçün xarici dil bilməyin bizə böyük faydası vardır. Hər halda ölkəmiz nə qədər inkişaf etmiş olsa da xarici mənbələrdən istifadə edərək nəzəri və praktiki biliklərə daha asanlıqla yiyələnə biləcəyimiz danılmaz faktdır.

    Sonda yazdıqlarım özümün və ətrafımda olan qrup yoldaşlarımın etdiyimiz səhvlərdən çıxarılan nəticələrdir. Bu məqaləni yazmaqda məqsədim gələcək nəsil üçün doğru yönləndirməyə səbəb ola bilməkdir. Universitet vaxtlarında sizin düzgün istiqamətdə biliklərə yiyələnməyiniz gələcək kariyeranızda uğur əldə etməyinizə kömək edəcəkdir. Əksinə kor koranə şəkildə universitetdə sizə keçilən fənnləri öyrənməyiniz biraz əvvəl də qeyd etdiyim kimi boş boşuna vaxt itkisidir.

 

Hörmətlə,

Məftun Allahyarov (Biotibbi mühəndis)

 

Öz rəyinizi yazın

Bloqlara rəy yazmaq üçün istifadəçi hesabınıza daxil olmalısız.

Saytda istifadəçi olaraq qeydiyyatdan keçmisinizsə, hesabınıza daxil ola bilərsiniz, əks halda istifadəçi olaraq qeydiyyatdan keçməyiniz tövsiyyə olunur.