Şərabçılıq ixtisası haqqında
İxtisasın qısa təsviri
Bu ixtisas ilə təhsil alan tələbələr üzüm və bəzi digər meyvələrdən müxtəlif çeşiddə şərabların hazırlanması texnologiyalarını öyrənir. Şərabçılıq texnologiyasında ümumi qaydalar və hər bir növü üçün xüsusi texnoloji qaydalar var. Şərabçılığa ilkin şərabçılıq (qıcqırmış şərab materiallarının hazırlanması) ve ikinci şərabçılığa (qıcqırmış şərab materiallarından kupaj usulu ve texnoloji premlar ilə xüsusi şərabların hazırlanması) da daxildir.Şərabın yaradılması üçün əsas kimyəvi proseslərdir. Şərabçı-texnoloq, hər şeydən əvvəl üzvi kimya üzrə mütəxəssisdir. Bununla yanaşı, o, ampeloqrafiya (üzüm sortları elmi) sahəsində biliklərə sahib olmalıdır, istehsal prosesinin təşkilini yaxşı bilməlidir. Peşə kimya, biologiya və dünya sənət mədəniyyətinə maraq göstərənlər üçün uyğundur.
Peşənin tarixi
Sovet illərində Azərbaycanda xüsusi Üzümçülük və Şərabçılıq üzrə Dövlət Komitəsi fəaliyyət göstərirdi. Onun tərkibinə 256 xüsusi sovxoz, həmçinin 97 sovxoz-zavod, 8 müstəqil ilkin şərab emalı zavodu və 10 ədəd təkrar şərab emalı zavodu daxil idi. Komitənin müəssislərində 300 mindən artıq insan işləyirdi. 1980-ci ildə Azərbaycanda 120 milyon dekalitr çaxır, 1,16 milyon dekalitr konyak istehsal edilmişdi. Həmin vaxtlar Azərbaycanın şərab zavodları 60-dan çox markalı şərab, o cümlədən 17 növ kəmşirin çaxır, 20 növ portveyn tipli tünd desert çaxırı, 11 növ desert çaxırı və 6 növ markalı konyak istehsal edib. 1982-ci ildə ölkədə 267 min hektar üzüm sahəsi olub və hektardan məhsuldarlıq 95 sentner təşkil edib. Ölkə üzrə üzüm istehsalı 2,1 milyon təşkil edib.
Həmin illərdə üzümçülükdən gələn vəsaitlər ölkə büdcəsinin 40 faizin təşkil edib. Bütövlükdə isə Azərbaycan büdcəsinin 60 faizi kənd təsərrüfatından formalaşırmış. Hazırda isə Azərbaycan büdcəsinin gəlir hissəsinin 70 faizindən çoxu neft-qaz sektorundan gələn vəsaitlərin hesabına təmin edilir. Yəni üzümçülük sektoru əvvəlki gücünü bərpa edərsə, büdcə gəlirlərinin təminində neft sektoruna layiqli alternativ ola bilər.
Mixail Qorbaçovun alkoqol əleyhinə apardığı kampaniyanın ən ağır zərbəsi Azərbaycana dəymişdi və 130 min hektar üzüm bağı qısa müddət ərzində məhv edilmişdi. Ermənistan tərəfindən işğal edilən Qarabağ torpaqlarında isə 45 min hektardan çox üzüm bağı qalıb. Yəni 180 min hektara yaxın üzüm bağı hələ sovet illərində itirilib. Qalan 80 min hektardan çox üzüm bağı isə müstəqillik illərində məhv oldu – 1990 – cı illərdə Rusiya ilə əlaqələrin qırılması nəticəsində şərab zavodları məhsulunu sata bilmədi və əhalidən üzüm tədarük etmədi. Nəticədə, təsərrüfatlarda üzümlüklər məhv edilərək yerində taxıl və başqa bitkilər əkilməyə başladı.
Bu ixtisas sahibi nə işlə məşğul olur
- Şərabçı üzümün düzgün yetişmə vaxtını müəyyənləşdirir
- Üzümün qıcqırdılması,
- Şərab materialının saxlanması – yetişdirilməsi,
- Kupaj olunmasi
- Qablaşdırılması ilə məşğul olur
- İstehsalatda işçilərin işini təşkil etmək;
- Xammalın (üzümün) təravətinə və keyfiyyətinə nəzarət etmək;
- Materialların saxlanma və fermentasiya temperatur rejimini yoxlamaq;
- Müəssisədə sanitariya normalarına əməl olunmasına nəzarət etmək;
- Şərab hazırlamaq üçün yeni metodlar hazırlamaq;
- Şərab içkiləri üçün yeni reseptlər axtarışı.
Harada bu ixtisasa sahiblənmək olar
Bu ixtisas üzrə harada çalışmaq olar
Bu ixtisas üzrə lazım olan bacarıqlar (kompetensiyalar) yəni bu sahədə işləmək üçün nəyi bacarmaq lazımdır? (min 7-10)
- diqqətlilik;
- müşahidə bacarığı;
- Səbli olmaq;
- analitik düşüncə tərzi,
- proqnoz vermək bacarığı;
- Yaradıcılıq
- Texnoloji dəyişiklikləri və texniki yenilikləri mənimsəməyi bacarmaq;
- Təşəbbüskar;
Bu sahənin gələcəyi
Bu proqramın məqsədi isə konkret olaraq, şərab və şərabçılıq məhsullarına olan tələbatı ortamüddətli perspektivdə yerli ehtiyac və ixracat imkanlarını nəzərə almaqla ödəmək, şərab istehsalı müəssisələrinin fəaliyyətini genişləndirmək və müasir texnologiyalar əsasında qurmaq, xammal təminatını yaxşılaşdırmaq, şərabçılıq məhsullarını ixracını artırmaq və kənd əhalisinin məşğulluq səviyyəsini yüksəltmək üçün ölkədə üzümçülüyün, şərabçılığın inkişafını stimullaşdırmaqdan ibarətdir.
Bu ixtisas üzrə maaşlar
1500 Azn – 10000 Azn maaş