Yer quruluşu və daşınmaz əmlakın kadastrı ixtisası haqqında
İxtisasın qısa təsviri
Yerin üst qatlarını öyrənən elm yer quruluşudur. Daha geniş mənada bu ixtisas torpaqlardan səmərəli istifadə, yararlı torpaqların kəmiyyətcə artırılması və keyfiyyətcə yaxşılaşdırılması, torpaqların üzərində tikilən bütün daşınmaz əmlakın texniki və hüquqi göstəricilərini öyrənir və onları tənzimləyir. Daşınmaz əmlak növlərinin qeydiyyatdan keçirilməsi də bura aiddir.
Eyni zamanda sosial, iqtisadi, hüquqi məsələləri araşdırır və şəhərləşmə, insanların rahat, səmərəli və sağlam yaşayışını təmin etmək üçün həm şəhər, həm rayon, həm də başqa yaşayış zonalarının təşkilini, plan və layihələrin işlənməsini həyata keçirərək əhalinin yaşayış səviyyəsinin yaxşılışdırılmasına kömək edir. Şəxsi mülkiyyətin sərhədlərini müəyyənləşdirərkən çox vaxt kifayət qədər problem yaranır. Onları yalnız qanunla effektiv şəkildə həll etmək olar və insanlar bunu kadastr mühəndislərinin köməyi ilə edə bilər. Onların xidmətləri qonşu sahələrin sahibləri ilə mübahisələrdə, torpaq alqı – satqısında, torpaq sahələrinin parçalanmasında və ya birləşdirilməsində, miras alınmasında, müəyyən binaların inşası üçün icazələrin alınmasında faydalı ola bilər. İxtisas rəsmxət, coğrafiya və sosial araşdırmalara maraq göstərənlər üçün uyğundur.
Peşənin tarixi
Əksər etimoloqların fikrincə, “kadastr” sözü ya yunan mənşəli “catasticon” (sözün əsl mənasında “qeydlər üçün dəftər”) və ya latınca “kapitalastrum” (“ərazi vahidlərinin qeydiyyatı” mənasını verir) sözlərindən yaranmışdır. Misirdə ən azı 5 min il əvvəl tərtib olunan əkinçilik əkin sahələrinin siyahısı haqlı olaraq ilk kadastr sayıla bilər! Sonralar, Qədim Yunanıstanda kadastr qeydiyyatı “diqqətə çarpdı” – burada daşlardan istifadə edərək torpaq hüdudlarını təsvir edirmişlər və torpaq məlumatlarını işarələmək üçün orijinal sistem tətbiq olundu.
Bu ixtisas sahibi nə işlə məşğul olur (iş öhdəlikləri)
Bu peşə sahibi bir sahələrdə işləyə bilər
- Layihələrin yazılması və idarəedilməsi – bura hər hansı binanın, müəsisənin, ofisin, torpaq sahəsinin və başqa daşınmaz əmlakın tikintisi və səmərəli təşkilini özündə əks etdirən plan layihələrinin hazırlanmasını aid etmək olar.
Bu plan çox kiçik yaşayış binasından şəhərə qədər dəyişə bilər.
- Xəritəçəkmə (xəritədən asılı olaraq 5 ildən -15 ilə qədər xəritələrin yenidən çəkilməsini də təşkil edə bilər) – bura hər hansı ərazinin xəritəsi olmadığı təqdirdə onun işlənib hazırlanmasını aid etmək olar.. Xəritələr çox müxtəlif mövzularda olduğu üçün (turistik, hərbi, ekoloji, geoloji və s.) planlar da çox müxtəlif ola bilər. Hətta, xəritə artıq varsa belə onun yenidən işlənməsinə ehtiyac olur. Məsələn, torpaq xəritələrində olan dəyişiklikləri qeyd etmək lazım olur.
- Torpaq üzərində hüquqi sənədlərin işlənib hazırlanması – Torpağın səmərəli istifadəsi üçün onun üzərində hüquqi sənədlərin yazılması, dəyişdirilməsi, torpağın təminatının dəyişdirilməsi və s. kimi məsələləri öyrənir.
- Eksperimental tədqiqatlar: torpaq kadastrı, torpaq monitorinqi, torpaq qiymətləndirilməsi üzrə elmi tədqiqat və tədqiqat işləri aparılması və təşkili;
- Kənd təsərrüfatı torpaqlarının və yaşayış məntəqələrinin istifadəsinə və qorunmasına dövlət nəzarətinin aparılması,
- Daşınmaz əmlakın istifadəsinin qanunun tələblərinə uyğun aparılması.
- Kadastr məlumat sistemlərinin yaradılması və tətbiqi;
- Kadastr tədqiqatlarının- cəkilişlərinin aparılması.
Harada bu ixtisasa sahiblənmək olar
- Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti (Gəncə)
- Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti
- Bakı Dövlət Universiteti
Bu ixtisas üzrə harada çalışmaq olar
- Dövlət Reyster Xidməti
- Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi
- Gömrük Komitəsi
- Fövqəladə Hallar Nazirliyi
- İqtisadi İnkişaf Nazirliyi
- Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi
- Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi
- ASAN Xidmət
- İcra hakimiyyətləri
- Bələdiyyələr
Bu ixtisas üzrə lazım olan bacarıqlar (kompetensiyalar) yəni bu sahədə işləmək üçün nəyi bacarmaq lazımdır?
- Məsuliyyətli olmaq;
- Analitik düşüncə;
- Fiziki dözümlülük;
- Diplomatik (mübahisələri həll edərkən);
- Stressə davamlı;
- Yüksək ünsiyyət bacarıqları;
- Güclü yaddaş;
- Təşkilati və idarəçilik bacarıqları;
- Texniki bacarıqlar;
- Araşdırmağa meyilli;
- Teoretik bilikəri praktika istifadə etmək bacarığı;
- Kadastr və torpaq işlərinin aparılması üçün kompüter texnologiyaları ilə geodeziya və fotogrammetrik alətlər və avadanlıq işləmək bacarıqlarına sahib olmaq;
- ArcGİS, AutoCAD kimi proqramları yüksək səviyyədə bilmək lazımdır
- İşin icrası, əməyin təhlükəsizliyi və ətraf mühitin qorunması ilə əlaqəli bütün peşə məsələlərində səlahiyyətli olmalıdır.
Bu sahənin gələcəyi
Bu ixtisas üzrə maaşlar
Çalışılan qurumlardan asılı olaraq aylıq maaş 400 – 1000 AZN arasında dəyişir.